(αποσπάσματα από μια προφορική διήγηση. Αχρονολόγητο)
[...] Ποιος γνωρίζει; ούτε πληροφορίες έχουμε ότι το χωριό κατεστράφη ολοσχερώς και οι κάτοικοι έφυγαν και έκαμαν οικισμόν βορείως του σημερινού χωριού, το ονομαζόμενον σήμερα 'Παλιοχώρι'. Όταν κάποιος θέλει να μεταβή εις το μέρος αυτό περνά από το 'Ασιμόρεμα', ωνομάσθη δε έτσι διότι επνίγη ένας κάτοικος ονομαζόμενος Άσιμος.
[...] Εν συνεχεία φθάνουμε εις την Μεγάλη Στοά που κρέμονται άνωθεν σταλακτήτες περικαλλούς αξίας σαν άμφια Μητροπολιτών, και προχωρώντας, φθάνουμε εις την Πλατεία των Θαυμάτων της οποίας δεν βρίσκω λόγια δια να περιγράψω το τόσο ωραίο κάλλος της. Ευρήκαμε δε εις το άκρο της Πλατείας το πέλμα του αρχιμηχανικού Ατσαλίδη.
[...] Θα ήτο μια παράλειψίς μου εάν δεν έγραφον ελάχιστα δι' αυτόν τον Άγιον Άνθρωπον, ευργέτη του χωριού, αείμνηστον 'Ξελισάχτην' από την Τ. Αυτός είχε μεγάλο κτήμα αποτελούμενον από ήμερον και άγριον τόπον συνολικής εκτάσεως περί τα 4.000 στρέμματα, το οποίον ήθελε να πωλήση. Οι τότε προύχοντες του χωριού ηθέλησαν να το σφετεριστούν και να το αγοράσουν μόνο δια λογαριασμόν των και τότε τους απάντησεν ο αείμνηστος Ξελισάχτης: "εγώ θα το δώσω εις ολόκληρο το χωριό, δεν κάνω ανάθεμα", και τούτο εγένετο.
[....] Γενικώς οι τότε κάτοικοι ασχολούντο με μεγάλην κτηνοτροφίαν αριθμούσα τότε 15.000 αιγοπρόβατα. Μετά λίγα έτη η κτηνοτροφία ήρχισεν να ελαττούται και οι κάτοικοι επεδώθησαν στην γεωργία που ήτο τότε επικερδής, καλλιεργώντας την ινδικήν κάνναβην (χασίσι) μέχρι το 1918, οπότε επί κυβερνήσεως Ελ. Βενιζέλου και υπουργού Α. Παπαναστασίου απηγορεύθη η καλλιέργεια του προϊόντος τούτου χωρίς ουδεμίαν αποζημίωσιν. Τότε οι κάτοικοι και με πρωτοβουλία των αείμνηστων Κ.Π. και Ν.Κ. [οίτινες] εισήγαγον τον καπνόν, και το χωριό μας ήτο το μεγαλύτερον καπνοπαραγωγικόν κέντρον του Νομού κατά τα έτη 1926-30, χρυσούς αιών, καθότι τα καπνά επωλούντο τότε 32 έως 38 δρχ κατ' οκάν.
Λόγω όμως μεγάλης καλλιέργειας σ' ολόκληρον το κράτος έμειναν δυο-τρία χρόνια απώλητα και οι κάτοικοι καθότι είναι όπως και προηγουμένως ανέφερα φίλεργοι και έχοντες άμιλλαν, επεδώθησαν εις ανώρυξιν στον Κάμπο, φρέατων, καλλιεργούντες πατάτες και διάφορα κηπευτικά.
Ασχολούνται και με το κυνήγι, ήσαν δε πολλοί καλοί κυνηγοί. (Ακολουθεί λίστα με τα ονόματα των κυνηγών, περί τα 12 ονόματα) (*)
(*) δεν διασώζεται
[...] Κατά την ανοικοδόμηση της άνω εκκλησίας, (εννοεί την Αγία Κυριακή), ευρέθη ψηφιδωτόν μεγάλης αρχαιολογικής αξίας το οποίον οι τεχνίτες το εκάλυψαν με μπετόν αρμέ.
[...] Ποιος γνωρίζει; ούτε πληροφορίες έχουμε ότι το χωριό κατεστράφη ολοσχερώς και οι κάτοικοι έφυγαν και έκαμαν οικισμόν βορείως του σημερινού χωριού, το ονομαζόμενον σήμερα 'Παλιοχώρι'. Όταν κάποιος θέλει να μεταβή εις το μέρος αυτό περνά από το 'Ασιμόρεμα', ωνομάσθη δε έτσι διότι επνίγη ένας κάτοικος ονομαζόμενος Άσιμος.
[...] Εν συνεχεία φθάνουμε εις την Μεγάλη Στοά που κρέμονται άνωθεν σταλακτήτες περικαλλούς αξίας σαν άμφια Μητροπολιτών, και προχωρώντας, φθάνουμε εις την Πλατεία των Θαυμάτων της οποίας δεν βρίσκω λόγια δια να περιγράψω το τόσο ωραίο κάλλος της. Ευρήκαμε δε εις το άκρο της Πλατείας το πέλμα του αρχιμηχανικού Ατσαλίδη.
[...] Θα ήτο μια παράλειψίς μου εάν δεν έγραφον ελάχιστα δι' αυτόν τον Άγιον Άνθρωπον, ευργέτη του χωριού, αείμνηστον 'Ξελισάχτην' από την Τ. Αυτός είχε μεγάλο κτήμα αποτελούμενον από ήμερον και άγριον τόπον συνολικής εκτάσεως περί τα 4.000 στρέμματα, το οποίον ήθελε να πωλήση. Οι τότε προύχοντες του χωριού ηθέλησαν να το σφετεριστούν και να το αγοράσουν μόνο δια λογαριασμόν των και τότε τους απάντησεν ο αείμνηστος Ξελισάχτης: "εγώ θα το δώσω εις ολόκληρο το χωριό, δεν κάνω ανάθεμα", και τούτο εγένετο.
[....] Γενικώς οι τότε κάτοικοι ασχολούντο με μεγάλην κτηνοτροφίαν αριθμούσα τότε 15.000 αιγοπρόβατα. Μετά λίγα έτη η κτηνοτροφία ήρχισεν να ελαττούται και οι κάτοικοι επεδώθησαν στην γεωργία που ήτο τότε επικερδής, καλλιεργώντας την ινδικήν κάνναβην (χασίσι) μέχρι το 1918, οπότε επί κυβερνήσεως Ελ. Βενιζέλου και υπουργού Α. Παπαναστασίου απηγορεύθη η καλλιέργεια του προϊόντος τούτου χωρίς ουδεμίαν αποζημίωσιν. Τότε οι κάτοικοι και με πρωτοβουλία των αείμνηστων Κ.Π. και Ν.Κ. [οίτινες] εισήγαγον τον καπνόν, και το χωριό μας ήτο το μεγαλύτερον καπνοπαραγωγικόν κέντρον του Νομού κατά τα έτη 1926-30, χρυσούς αιών, καθότι τα καπνά επωλούντο τότε 32 έως 38 δρχ κατ' οκάν.
Λόγω όμως μεγάλης καλλιέργειας σ' ολόκληρον το κράτος έμειναν δυο-τρία χρόνια απώλητα και οι κάτοικοι καθότι είναι όπως και προηγουμένως ανέφερα φίλεργοι και έχοντες άμιλλαν, επεδώθησαν εις ανώρυξιν στον Κάμπο, φρέατων, καλλιεργούντες πατάτες και διάφορα κηπευτικά.
Ασχολούνται και με το κυνήγι, ήσαν δε πολλοί καλοί κυνηγοί. (Ακολουθεί λίστα με τα ονόματα των κυνηγών, περί τα 12 ονόματα) (*)
(*) δεν διασώζεται
more...
