Διεθνές συνέδριο για τους G. Deleuze-F. Guattari στην Αθήνα. 24-26/4 στο Πάντειο.
Deleuze et al. Α tragicomedy of Desires.
Μικρό πόνημα για 7+1 φωνές. Σκηνικές οδηγίες στο εσωτερικό του κειμένου.
Είμαι ένας κατειλημμένος ηλεκτρικός πίνακας. Βρίσκομαι στα ορεινά της Σχολής, για την ακρίβεια στην αίθουσα Δ4 του 4ου και τελευταίου ορόφου της νέας πτέρυγας, και σ’αυτή την κατάσταση oύτε ξέρω από πότε αν και κρίνοντας από το χάλι της χαρτοταινίας πάνω στο πορτάκι μου που γράφει: ΕΜΠΡΟΣ ΝΑ ΡΙΞΟΥΜΕ ΤΗΝ ΑΣΦΑΛΕΙΑ -με υπογραφή Α σε κύκλο- πρέπει να πηγαίνει αρκετός καιρός.
Βλέπω ακριβώς μπροστά μου έναν ηλεκτρικό πίνακα που πάνω του σε κουρελιασμένη χαρτοταινία κάτι γράφει, φαντάζομαι στα ελληνικά. Αριστερά του, στο ταβάνι κρέμεται στραβά μια μεταλλική θήκη για προτζέκτορα, ακόμα πιο αριστερά στα παράθυρα σαλεύουν τα ρημαγμένα πλαστικά στόρια. Όλες οι υποδομές εδώ έχουν τα χάλια τους σα να γέρασαν ξαφνικά, κι εγώ, η chair του διεθνούς –my ass- συνεδρίου σ’αυτό το session, δεν έχω καρέκλα να καθήσω! Μακάρι να ήμουν κάτω στο μεγάλο αμφιθέατρο όπως ο Collin, όμως βλέπεις αυτός είναι η diva του πανεπιστημίου μας... Δε λέω, το έχει, βγάζει κι αυτά τα βιβλία τακτικά που τον διατηρούν στην πρώτη γραμμή, γιατί κατά τα άλλα πέρασαν τα χρόνια και για εκείνον, ίδια κλάση είμαστε. Mόνο που εγώ δεν τα κατάφερα στο τέλος, κόλλησα στη θέση του ειδικού επιστημονικού συνεργάτη ενώ αυτός προχώρησε. Θα μου πεις, μέχρι που; Ας πούμε μέχρι τα πάνελ των καλύτερων συνεδρίων, στις prime time θεματικές, περιτριγυρισμένος από επίδοξους νέους και καλοφτιαγμένους συναδέλφους που τον ακούνε με σεβασμό, και λίγα λέω. Σα να βλέπω μπροστά μου ν’ ανατριχιάζει η καράφλα του κάτω από το ζεστό βλέμμα του Frank που τον προλόγισε χτες με πραγματικό ενθουσιασμό. Σίγουρα ζηλεύω τον Collin ενώ του χρωστάω κι από πάνω που με παίρνει μαζί του ας είναι και στην Αθήνα -όχι πάντως πως δεν κάνω και τη χαμαλοδουλειά. Ώρες-ώρες σκέφτομαι: μήπως δεν προσπάθησα αρκετά; μήπως αν τέλειωνα εκείνο το βιβλίο όλα θα ήταν αλλιώτικα; Μαζί ξεκινήσαμε, τις ίδιες ιδέες δουλεύαμε στην αρχή, αλλά εκείνος επέμεινε. Εγώ κουράστηκα από τον μαραθώνειο του ανταγωνισμού. Τα παράτησα νωρίς.
Όπου να ‘ναι θα ξεκινήσουμε, μιλάω πρώτος. Ευτυχώς βρέθηκε καρέκλα για μένα, ο γέρος με τα κοφτά αγγλικά που υποτίθεται πως συντονίζει κάθεται συννεφιασμένος στην πρώτη σειρά και παίζει με τα μαλλιά του. Κι οι δυο ρίχνουμε κλεφτές ματιές στη θέση του προτζέκτορα στην οροφή που προσπάθησαν να ισιώσουν χωρίς επιτυχία. Μήπως αυτό το πράγμα πέσει τελικά στα κεφάλια μας; Ευτυχώς εγώ δεν θα το χρειαστώ, θα διαβάσω από το laptop μου. Η Hanna με τραβάει κιόλας φωτογραφίες με φόντο τον μισοσβησμένο μαυροπίνακα. Πάλι καλά που δε θα χρειαστεί να δείξει το ελάχιστο ακροατήριο, δεν είμαστε ούτε 10. Τι καλά που μιλάω πρώτος! Ακόμα δε μπορώ να καταλάβω πως βρέθηκα σ’ αυτή τη θεματική, οι τίτλοι των επόμενων παρουσιάσεων είναι εντελώς παρανοϊκοί. Ίσως γι’ αυτό ανοίγω το session: τουλάχιστον το δικό μου άρθρο έχει σχέση με το θέμα. ’Οχι πως αυτό θεωρείται πια προσόν, αντίθετα: όσο πιο παρανοϊκή η προσέγγιση τόσο πιο εξασφαλισμένο το ακροατήριο (λέμε τώρα): το μόνο που έλειπε από το πρόγραμμα ήταν μια θεματική για μαγειρική αν και δεν ξέρεις ποτέ... Τεσπα, ας μην παραπονιέμαι κι από πάνω, χε, το –πληρωμένο- ταξίδι είναι το παν, όμως κάπου με πειράζει που δεν τα κατάφερα ούτε αυτή τη φορά να παίξω στη μεγάλη ομάδα. Τουλάχιστον το ευχαριστιέται η Hanna.
Πόσο κοκκίνησε ο Michel! Παρακάθησε στον ήλιο αλλά είναι τόσο εύχάριστα στην Αθήνα τώρα που μπαίνει η άνοιξη. Πρώτη φορά έρχομαι και ήδη μ’ αρέσει αυτή η πόλη. Κρίμα βέβαια που τον πετάξανε εδώ πάνω. Όταν ανεβαίναμε με τις σκάλες –γιατί το ασανσέρ έχει χαλάσει- μέσα στο μαύρο σκοτάδι και με τις τουαλέτες ν’ ασπρίζουν στο βάθος νομίσαμε πως κάτι δεν καταλάβαμε καλά, παραλίγο θα φτάναμε στην ταράτσα. Τελικά ή αίθουσα δεν ήταν κλειδωμένη κι είμασταν οι πρώτοι, τώρα το πολύ σε καμιά ώρα μαζί με τις ερωτήσεις θα έχουμε ξεμπερδέψει. Όσο τον προσέχω πάντως μου φαίνεται πως πάχυνε ή τον στενεύει το πουκάμισο, του κάνει κοιλιά. Eίναι και κάπως νευρικός που δεν το περίμενα, δυσκολεύομαι περισσότερο από συνήθως να παρακολουθήσω τα γαλλικά του. Όχι πως με πειράζει, την παρουσίαση σχεδόν την ξέρω απ’ έξω τόσες φορές που την πηγαινόφερε με μικρές παραλλαγές σ’ένα σωρό συνέδρια τα τελευταία δυο χρόνια. Ή μήπως είναι τρία; Κάπου χάνεται ο λογαριασμός κι όλα τα συνέδρια μοιάζουν στο τέλος μεταξύ τους αν και πρέπει να ομολογήσω πως το τωρινό είναι από εκείνα που δεν τα μπερδεύεις εύκολα με άλλα: ας πούμε απλά πως επικρατεί ένας μεγαλύτερος βαθμός αυτοσχεδιασμού με απρόβλεπτα, όχι απαραίτητα δυσσάρεστα αποτελέσματα. Και μια που το μόνο που κάνω είναι να τραβάω φωτογραφίες, μια τέτοια σχολή σε μια τέτοια πόλη δίνει πολύ πιο ενδιαφέροντα θέματα από τον Michel, που τον έχω καλύψει όσο δεν πάει άλλο. Ελπίζω πως σαν συνοδό μέλος περνάω τον καιρό μου πιο εποικοδομητικά από το δωδεκάχρονο με τ’ ακουστικά που έχει λιώσει πάνω απ’ το κινητό του στο βάθος συρμένο ως εδώ κατά πάσα πιθανότητα από κάποιον επόμενο ομιλητή.
Η μπροστινή μου είναι όμορφη. Τη βλέπω προφίλ από δεξιά και πιο πολύ μ’ αρέσει το κούτελό της. Είναι κάπως μεγάλο αλλά γι’ αυτό κάνει αυτή την τόσο ευγενική καμπύλη που φέρνει στο νου μεσαιωνικές πριγκίπισσες. Είναι και το δέρμα της πολύ λευκό, σα να φωτίζεται από μέσα, η μύτη της ανασηκωμένη, τα χείλη της σαρκώδη. Τη χαζεύω εδώ και ώρα που βγάζει φωτογραφίες τον αναψοκοκκινισμένο στρουμπουλό τύπο που θα μιλήσει πρώτος, φαντάσου λέει να είναι ο φίλος της, σαν παραβρασμένος αστακός είναι ο τύπος... Κρίμα το κορίτσι, οκ, κορίτσι ακριβώς δε τη λες αλλά μακάρι να 'χαμε πιο πολλές τέτοιες στη σχολή. Ήμουν και κάτω στο αμφιθέατρο που γινόταν χαμός αλλά σαν κι αυτή δεν υπάρχει. Μήπως να ξανακατέβαινα τώρα; Tουλάχιστον είναι πιο αναπαυτικά τα καθίσματα, και σίγουρα πιο σημαντικές οι ομιλίες για να τις έχουν βάλει εκεί. Μπορεί να έχει έρθει και τίποτα καλό. Αλλιώς ξαναπάω μια βόλτα από τον πάγκο με τα βιβλία που είναι εκείνη η κοπέλα. Οκ, δεν είναι γκόμενα αλλά έχει κάτι, τώρα που το ξανασκέφτομαι μ’ αρέσει που είναι αυστηρή, ταιριάζει με τα βιβλία της. Την παρακολουθούσα νωρίτερα που πλήρωνε ο κόσμος τα βιβλία κι αυτή ούτε που τους κοίταζε, διαρκώς αγέλαστη, να μη πω βλοσυρή.
Πάει και το τελευταίο αντίτυπο του Planary Topologies. Χάρηκα που το πήρε εκείνη η γυναίκα, κάπως μεγάλη για φοιτήτρια αλλά με κάτι φοιτητικό στον αέρα της. Από κίνηση δεν πήγε κι άσχημα σήμερα, μόνο να μην ήταν τόσο βαρετά... Να μπορούσα τουλάχιστον ν’ ακούσω καμιά από τις διαλέξεις, έχει κάποιες που φαίνεται να λένε στο πρόγραμμα. Μου τη σπάει που σε αντίθεση με τις πιο πολλές, αν εξαιρέσεις κάποιες από τις ομιλήτριες, έχω τα προσόντα όχι απλά για να παρακολουθήσω αλλά και για να τοποθετηθώ με αξιώσεις μετά στη συζήτηση. Αντί γι’ αυτό, τι κάνω; Είμαι κολλημένη εδώ στον πάγκο και βράζω στο ζουμί μου στήνοντας και ξεστήνοντας με το νου μου υποθετικές αναφορές και σχόλια που δεν θ’ ακούσει άνθρωπος. Πόσο υπομονή πια; Με στοίχιωσε το γαμημένο το διδακτορικό που δε λέει να τελειώσει, έτσι που κάποιες στιγμές σκέφτομαι ρε μπας και είχε δίκιο ο πατέρας μου που κορόιδευε κάτι τέτοιες φιλοσοφίες του κώλου; Εργάτης άνθρωπος, και που να ζούσε να 'βλεπε το χάλι, το δικό μου και των αλλωνών. Να μην απλωθώ ήθελε πέρα απ’ όσο φτάνουν τα πόδια μου, και η εικόνα πάντα μ’ έκανε έξαλλη: μ’ έβλεπα άστεγη, κουρνιασμένη σε μια γωνιά να τραβάω με μανία πάνω μου μια κουβερτούλα τόση δα ενώ πέφτει το χιόνι. Δε μ’ αρέσει τώρα που βάζω τέτοια με το μυαλό μου, με ρίχνει, πάω στοίχημα έχω πάλι αυτή την έκφραση που αγριεύει ακόμα κι αυτές που με ξέρουν. Να πάρω μια βαθιά ανάσα και να το λήξω εδώ.
Άσχημα έκανα που έκατσα τόσο πίσω, δε θ’ ακούω τίποτα. Βέβαια όταν μπαίνεις λαχανιασμένη και αργοπορημένη, κουβαλώντας κινητά, κάμερα, τάμπλετ, χώρια το θεόρατο σακίδιο με το λάπτοπ, κι από πάνω πρέπει να περάσεις μπροστά από τον ομιλητή και το κοινό γιατί η πίσω πόρτα είναι κλειδωμένη, έχεις ένα τρακ και πας και χώνεσαι όσο πιο πίσω γίνεται. Αυτή λέω τώρα πρέπει να είναι η δεύτερη διάλεξη, η μια από τις δυο που τσέκαρα ως πιθανά ενδιαφέρουσες με τους περίεργους τίτλους. Χμμ, μεγαλούτσικος είναι ο ομιλητής, κι από αμερικάνικο πανεπιστήμιο μα δε βγάζω πολύ νόημα από τα αγγλικά του. Φταίει άραγε που δεν έχει χείλη; Φέρνει κάπως στον Λούκυ Λουκ έτσι αδύνατος και ξεροψημένος που είναι. Και πολύ παθιασμένος με το θέμα του, από μακριά το ξεκίνησε αλλά τελικά σαν καλός αμερικανός το έφτασε εκεί που πρέπει, στην ισλαμική τρομοκρατία! Και τι είναι όλ’ αυτά τα ελληνικά που προσπάθησε να προφέρει και να γράψει στον μαυροπίνακα; Πάντως ο παππούς απέναντι έχει ξεσκιστεί να κρατάει σημειώσεις. Ας ελπίσουμε πως στην επόμενη ομιλία θα καταλάβω περισσότερα, μήπως και ξεσηκώσω δλδ και καμιά μεθοδολογία της προκοπής για το video της διπλωματικής μου γιατί αλλιώς δε λέει. Ποιος θα το περίμενε πως τόσος κόσμος ασχολείται ακόμα; Ίσως είναι μέρος της τάσης back to the 80s. Προς το παρόν ας χειροκροτήσω ευγενικά.
Φοβερός ο τύπος, μπορεί τώρα να με συγκινεί λίγο παραπάνω γιατί μου θύμισε τα νιάτα μου, στην ίδια πολιτεία τέλειωσα κι εγώ το μεταπτυχιακό. Άσε που κάνει κι όλες αυτές τις ελληνικές αναφορές, χωρίς πολλή επιτυχία βέβαια αλλά η πρόθεση είναι που μετρά. Εγώ τότε ούτε που θα τολμούσα να θίξω και ν’ ανακατέψω τόσο διαφορετικά πράγματα. Μπορώ πια να το παραδεχτώ: ήταν κομμάτι στενή η πολιτικοποίησή μας, περιχαρακωμένη, και μ’ ένα σωρό θέματα που δεν τ’ ακουμπούσες εύκολα. Τώρα; Καμιά σχέση, anything goes. Θα μου πεις, είχε αυτό σημασία; Επηρέασε το πως εξελίχτηκαν τα πράγματα για σένα όταν επέστρεψες στην Ελλάδα; Καθόλου, για να μη σου πω πως θα ήταν ακόμα χειρότερα αν συνέβαινε σήμερα, όχι πως γίνεται πλέον αλλά καθαρά υποθετικά το συζητώ. Έρχεσαι λοιπόν όλο όνειρα φρέσκος-φρέσκος, παίρνεις μια θέση στο Δημόσιο και προτού καλά-καλά το καταλάβεις έχουν περάσει 30 χρόνια και το μόνο που έχεις καταφέρει είναι να γίνεις γραφικός. Γιατί δε σταματάς βέβαια ν’ αγωνίζεσαι όταν οι περισότεροι της γενιάς σου έχουν από καιρό αποσυρθεί, αλλά να, είσαι με το ένα πόδι πριν τη σύνταξη, -που έτσι κι αλλιώς όλο απομακρύνεται- και στο μεταξύ τίποτα δεν αλλάζει. Καλά που γίνονται κι αυτά τα συνέδρια, να παίρνουμε μυρωδιά τι παίζει, μια ανάσα κοντά σε νέους ανθρώπους, άφθαρτους κι αθώους ακόμα, και μάλιστα τώρα που ξανάρχισαν οι χορηγίες είναι και το φαγητό καλό, να το λέμε κι αυτό. Πως; Δε θα επιτραπούν ερωτήσεις γιατί ο ομιλητής ξεπέρασε τον χρόνο παρά την προειδοποίηση; Δεν πάμε καλά, η chair είναι απαράδεκτη!
Απαράδεκτη παρουσίαση! Κι επειδή δεν ήρθε ο τρίτος ομιλητής τώρα πρέπει να περάσουμε χωρίς ανάσα στον τέταρτο και τελευταίο που προμηνύεται ακόμα χειρότερος, θα μιλήσει μάλιστα στα ελληνικά χωρίς μετάφραση! Αδύνατον να προφέρεις αυτό το επίθετο, είναι και τα δικά μας τα πολωνικά ζόρικα αλλά σαν τα ελληνικά κανένα...
Παρακαλώ, μπορώ να έχω τον λόγο; πιστεύω πως κάνατε πολύ άσχημα που δεν επιτρέψατε ερωτήσεις σε μια εξαιρετική παρουσίαση. Μάλιστα σκοπεύω να επαναδιατυπώσω την αντίρρησή μου και στα ελληνικά γιατί έως τώρα ελληνικά δεν έχουν ακουστεί κι ούτε πρόκειται τώρα που δεν θα πραγματοποιηθεί η τρίτη ομιλία, οπότε...
Θα σας παρακαλέσω να σταματήσετε εδώ γιατί ήδη τρώτε χρόνο απο τον επόμενο ομιλητή. Μπορείτε να κάνετε τις ερωτήσεις σας στο τέλος προσωπικά στον ομιλητή.
Μα αυτό είναι ανεπίτρεπτο και μάλιστα θέλω να καταγγείλω πως είναι κιόλας η δεύτερη φορά που συμβαίνει σ’ αυτό το συνέδριο και συνέβη σε θεματική που πάλι είσασταν εσείς chair, νομίζω πως κάνετε κατάχρηση της εξουσίας σας και αποδυναμώνετε μια δημοκρατική διαδικασία χωρίς να...
Μπορείτε να νομίζετε ό,τι θέλετε αλλά σας επαναλαμβάνω πως τρώτε χρόνο απο τον επόμενο ομιλητή και σ’ αυτή την περíπτωση η chair αποφασίζει, έχει τον πρώτο και τον τελευταίο λόγο.
(Μουρμουρητά δυσσαρέσκειας από τον διαμαρτυρόμενο ενώ οι υπόλοιποι παρακολουθούν απαθείς)
(έντονα) Για να το κλείσω εδώ, να σας το κάνω εντελώς σαφές, la chair c’ est moi, take it or leave it!